Yashirin ventilyatsiyani loyihalashdagi eng asosiy xatolardan biri — diffuzorlarni aniq hisob-kitobsiz, «ko’z bilan» tanlash. Natijada tizim yo shamol va shovqin yaratadi, yo kerakli havo almashinuvini ta’minlay olmaydi. Ushbu maqolada muhandislar ob’ektlarni loyihalashda foydalanadigan tirqishli diffuzorlar sonini va uzunligini hisoblashning bazaviy mantig’ini ko’rib chiqamiz.
Hisob nimadan boshlanadi
Diffuzor modeli va uzunligini tanlashdan oldin ikkita asosiy parametrni aniqlash zarur:
- Xonaning talab qilinadigan havo almashinuvi (m³/soat) — maydon, xonaning vazifasi, odamlar soni va konkret ob’ekt turi (turar-joy, ofis, jamoat) uchun me’yoriy hujjatlar asosida hisoblanadi.
- Chiqishdagi ruxsat etilgan havo tezligi — turar-joy va ofis xonalarida qulay sharoitlar uchun tezlik odatda shamol va shovqindan qochish uchun ish zonasida 1,5–2 m/soniyadan oshmasligi kerak.
Ushbu ikki parametr — keyingi kesim va diffuzor uzunligi hisobi tayanadigan asos.
Hisoblash formulasi (soddalashtirilgan mantiq)
Hisoblashning umumiy prinsipi talab qilinadigan havo sarfi, tirqish yuzasi va ruxsat etilgan oqim tezligining nisbatiga asoslanadi:
Tirqishning kerakli umumiy uzunligi = talab qilinadigan havo sarfi (m³/soat) ÷ (havo tezligi × tirqish kengligi × 3600)
Amalda Celatus muhandislari konkret diffuzor modeli (bitta, ikkita yoki uchta tirqish) uchun ishlab chiqaruvchining aniqroq aerodinamik jadvallaridan foydalanadi, bu jadvallar konstruksiyaning haqiqiy qarshiligi va pasport xususiyatlarini hisobga oladi.
Yakuniy hisobga qanday omillar ta’sir qiladi
- Xonaning vazifasi. Yotoqxona va majlislar xonasi uchun ruxsat etilgan havo tezligi ombor yoki ishlab chiqarish sexiga qaraganda pastroq — demak, bir xil havo hajmi uchun turar-joy zonasidagi diffuzor uzunroq bo’lishi kerak.
- Shift balandligi. Shift balandligi katta bo’lganda havo ish zonasiga tushgunga qadar kattaroq maydonga tarqaladi, bu esa shamol sezilmasdan chiqishdagi tezlikni biroz oshirish imkonini beradi.
- Diffuzor turi — bitta, ikkita yoki uchta tirqish. Bir nechta tirqishga ega model bir xil havo hajmini kattaroq kesim yuzasiga taqsimlaydi, bu esa oqim tezligini va shunga mos ravishda shovqinni kamaytiradi.
- Mebel va ish zonalariga nisbatan joylashuvi. Ish o’rniga yoki karavotga to’g’ridan-to’g’ri yo’naltirilgan diffuzor o’tish zonasi ustidagi diffuzorga qaraganda tezlik bo’yicha ehtiyotkorroq hisobni talab qiladi.
- Kirish va chiqish havo oqimlarining birgalikda ishlashi. Agar bitta xonada bir nechta diffuzor havo kiritish va havo tortishga ishlasa, ortiqcha bosim yoki bosim pasayishini yaratmaslik uchun ularning unumdorligini muvozanatlash muhim.
Mustaqil hisoblashda uchraydigan tipik xatolar
- Diffuzorni xonaning maydoniga «o’xshashlik bo’yicha» tanlash, ventilyatsiya loyihasi bo’yicha haqiqiy havo sarfini hisobga olmasdan.
- Chiqishdagi tezlikni e’tiborsiz qoldirish — ixchamlikka intilib, loyihachilar ba’zan juda qisqa diffuzorni tanlaydi, natijada havo yuqori tezlikda chiqib, shovqin va shamol yaratadi.
- Uzunlik bo’yicha zaxiraning yo’qligi — agar kelajakda ventilyatsiyaga yuk ortishi mumkin bo’lsa (masalan, qayta rejalashtirish yoki xodimlar sonining ko’payishi), diffuzorni kichik zaxira bilan tanlash lozim.
- Konkret modelga bog’lamasdan hisoblash — turli ishlab chiqaruvchi va modellarning aerodinamik xususiyatlari farq qiladi, shu sababli «umumiy» hisob konkret diffuzorning pasport ma’lumotlari bo’yicha hisobni almashtira olmaydi.
Nima uchun hisobni ishlab chiqaruvchiga topshirish yaxshiroq
Diffuzorlar sonini va uzunligini aniq hisoblash nafaqat formulalarni, balki konkret model bo’yicha ma’lumotlarni ham talab qiladi: aerodinamik qarshilik, tirqishning haqiqiy samarali yuzasi, qoplama xususiyatlari va montaj usuli. Celatus muhandislari bunday hisobni buyurtmachi yoki ventilyatsiya tizimini loyihalovchi tomonidan taqdim etilgan maydon, xona vazifasi va talab qilinadigan havo almashinuvi bo’yicha dastlabki ma’lumotlar asosida har bir loyiha uchun individual bajaradi.
Xulosa
Tirqishli diffuzorlar sonini va uzunligini to’g’ri hisoblash — talab qilinadigan havo almashinuvi, ruxsat etilgan havo tezligi va konkret xonaning xususiyatlari o’rtasidagi muvozanatdir. Bu bosqichdagi xatolarni montajdan keyin tuzatish qiyin, shu sababli hisobni ishlatilayotgan diffuzor modeli bo’yicha aniq aerodinamik ma’lumotlarga ega muhandislarga ishonib topshirish kerak.
Loyihangiz uchun diffuzorlar hisobi kerakmi?
Celatus muhandislari xonangizning maydoni va vazifasiga mos optimal son, uzunlik va tirqishli diffuzor modelini hisoblab berishadi.
Biz bilan bog’laning: 📞 +998 (91) 007-15-28 ✉️ order@celatus.uz 📍 Ishlab chiqarish — Toshkent, O’zbekiston Telegram: @Celatus_uz Instagram: @celatus_uz